Varisi olanlar egzersiz yapabilir mi? Bacak dolaşımını destekleyen hareketler, kaçınılması önerilen yüklenmeler ve uzun süre ayakta kalanlar için öneriler.
Egzersiz yanıtları kişiden kişiye değişiklik gösterir. Uygulamaya başlamadan önce hekiminize danışmanız önerilir.
Bacaklarda ağırlık hissi, akşama doğru artan şişlik ve gözle görünür damarlar, uzun süre ayakta ya da oturarak çalışanlarda sık karşılaşılan şikâyetlerdir. Varis tanısı ve tedavi kararı hekime aittir; egzersiz tarafında ise amaç bellidir: bacak kaslarını, dolaşımı destekleyen pompa gibi çalıştırmak.
Kas pompası nedir?
Bacaktaki toplardamarlar kanı yukarı, kalbe doğru taşır. Bu akışa yardım eden iki düzenek vardır: damar içindeki kapakçıklar ve baldır kaslarının kasılması. Baldır her kasıldığında damarı sıkar ve kanı yukarı iter.
Uzun süre hareketsiz durmak bu pompayı devre dışı bırakır. Bu yüzden akşamları artan şişlik, çoğu zaman hareketsizliğin sonucudur.
Dolaşımı destekleyen hareketler
- Ayak bileği pompası: oturarak ya da uzanarak ayak parmaklarını yukarı-aşağı hareket ettirmek. Gün içinde birkaç kez, 15-20 tekrar.
- Topuk yükseltme: ayakta, destek alarak parmak ucuna kalkıp yavaşça inmek.
- Yürüyüş: en basit ve en etkili seçenek; düz zeminde, rahat tempoda.
- Bacak yükseltme: sırtüstü uzanıp bacakları duvara dayamak, 5-10 dakika.
- Yüzme ve su içi yürüyüş: suyun basıncı ek destek sağlar.
- Pilatesde sırtüstü ve yan yatışta yapılan alt ekstremite çalışmaları, bacak kaslarını dolaşıma yardımcı olacak şekilde çalıştırır.
Dikkatli olunması önerilenler
- Uzun süre hareketsiz ayakta durmak
- Bacak bacak üstüne atarak uzun süre oturmak
- Çok sıcak ortamlar: sauna, uzun sıcak duş, sıcakta uzun bekleme
- Karın içi basıncı ani artıran, nefes tutarak yapılan ağır kaldırmalar
- Dar lastikli çorap ve diz altını sıkan giysiler
- Yüksek topuklu ayakkabıyla uzun süre kalmak — baldır pompasını azaltır
Bu liste bir yasak listesi değildir; kişiye göre uyarlanır.
Uzun süre ayakta ya da oturarak çalışanlar için
- Her 30-45 dakikada bir konum değiştirin; ayaktaysanız birkaç adım atın, oturuyorsanız ayağa kalkın
- Ayaktayken ağırlığı iki ayağa dağıtın, arada topuk yükseltme yapın
- Masa altında ayak bileği pompasını alışkanlık hâline getirin
- Gün sonunda bacakları 10 dakika yükseltin
- Hekiminiz varis çorabı önerdiyse ölçüye uygun olanı kullanın; egzersizde de giyilip giyilmeyeceğini hekiminize sorun
Oturarak çalışanlar için genel düzen masa başı çalışanlar için egzersizler yazımızda anlatılmıştır.
Gebelikte ne değişir?
Gebelikte bacaklarda ağırlık ve şişlik sık görülür. Sol yan yatış, bacakların yükseltilmesi ve düzenli yürüyüş bu dönemde öne çıkar. Gebelik döneminde egzersizin genel çerçevesi için hamilelikte pilates yazımıza bakabilirsiniz; program mutlaka takip eden hekimin onayıyla planlanır.
Hangi bulgularda vakit kaybetmeden hekime?
- Tek bacakta ani başlayan şişlik, ağrı, ısı artışı ve kızarıklık
- Damar üzerinde sertleşme, dokunmakla belirgin ağrı
- Bacakta renk değişikliği, açılmayan yara
- Nefes darlığı veya göğüs ağrısının eşlik etmesi (acil)
Bu bulgular egzersizle değerlendirilecek tablolar değildir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel değerlendirmenin yerini tutmaz. Varis tanısı ve tedavisi hekim tarafından yürütülür; egzersiz programı bu plana uyumlu olarak düzenlenir.
Reformer Pilates sayfasına gidin
İlgili yazılar
Yazar: Fzt. Çiğdem Altun · Yayın: 15 Eylül 2026
Reformer Pilates
Mat Pilates
Klinik Pilates
Hamile Pilatesi
Doğum Sonrası Dönem
Cadillac ve Tower
Postür Farkındalığı
Pelvik Taban Çalışması
