Skolyozda egzersizin yeri, takip sürecinin önemi, gövde kontrolü ve nefes çalışmasının rolü ile hekim yönlendirmesinin neden belirleyici olduğu hakkında bilgilendirme.
Egzersiz yanıtları kişiden kişiye değişiklik gösterir. Uygulamaya başlamadan önce hekiminize danışmanız önerilir.
Skolyoz, omurganın yandan bakıldığında değil, önden bakıldığında yana doğru eğrilik göstermesidir. Tanısı, derecesi ve takip aralığı hekim tarafından belirlenir; görüntüleme ile ölçülür.
Bu yazı, egzersizin bu süreçteki yerini genel hatlarıyla anlatır.
Egzersiz eğriliği "düzeltir" mi
Bu soruya dürüst cevap şudur: egzersizin amacı bir açı değerini değiştirme vaadi vermek değildir. Literatürde, belirli yaş ve derece aralıklarında, uygun yöntemlerle uygulanan egzersiz programlarının takip sürecine katkı sağladığına dair veriler bulunur. Ancak karar, süreci izleyen hekimindir.
Egzersizin genel hedefleri:
- Gövde kaslarının dayanıklılığını artırmak
- Nefes kapasitesini ve göğüs kafesi hareketliliğini desteklemek
- Kişinin kendi gövde konumunu fark etme becerisini geliştirmek
- Günlük yaşamda asimetrik yüklenmeleri azaltmak
Neden simetrik program yetmez
Skolyozda gövdenin iki tarafı aynı yükü aynı biçimde taşımaz. Bu nedenle "her iki tarafa eşit tekrar" mantığı tek başına yeterli olmayabilir; hangi tarafın hangi yönde çalışacağı değerlendirmeye göre belirlenir.
Bu değerlendirme, görüntüleme sonucu ve hekim yönlendirmesiyle birlikte yapılır.
Nefesin rolü
Skolyozda göğüs kafesinin bir bölümü daha kısıtlı hareket edebilir. Nefes çalışmaları, bu bölgenin hareketini desteklemek amacıyla programın içine yerleştirilir. Pilateste nefes tekniği yazısında nefesin hareketle ilişkisi ayrıntılı anlatılmıştır.
Takip neden önemli
Özellikle büyüme çağında eğriliğin seyri değişebilir. Bu nedenle:
- Hekimin belirlediği aralıklarla kontrol yapılır
- Program, kontrol sonuçlarına göre güncellenir
- Korse kullanımı gerekiyorsa, egzersiz programı buna uyumlu planlanır
Egzersiz, takibin yerine geçmez; takiple birlikte yürür.
Günlük yaşamda dikkat edilenler
| Alışkanlık | Not |
|---|---|
| Tek omuzda çanta taşımak | Yükü dönüşümlü veya sırt çantasıyla dağıtmak |
| Uzun süre aynı pozisyonda oturmak | Ara vermek, pozisyon değiştirmek |
| Tek taraflı spor dalları | Tamamlayıcı çalışma ile dengelemek |
| Uyku düzeni | Toparlanma için belirleyici |
Pilates temelli çalışmanın yeri
Klinik pilates yaklaşımında hareketler yay desteğiyle uyarlanabildiği için, gövdenin belirli bir hizada tutulması daha kolay öğrenilir. Amaç, kişinin kendi gövde konumunu fark etmesi ve bu farkındalığı günlük yaşamda sürdürebilmesidir.
Sonuç vaadi verilmez; program hekim yönlendirmesi doğrultusunda kurulur.
Ne zaman hekime başvurulmalı
- Omuz veya kalça yüksekliğinde belirgin fark fark edilmesi
- Öne eğilince sırtta tek taraflı yükseklik görülmesi
- Nefes almada zorlanma
- Ağrının artması veya bacağa yayılan yakınmalar
- Büyüme çağında hızlı boy uzaması dönemleri
İlgili içerikler
Sık sorulan sorular
Hekim tanısı, derecesi ve yönlendirmesi doğrultusunda, kişiye uyarlanmış bir programla çalışılabilir.
Genel bir liste vermek doğru olmaz. Zorlayıcı, kontrolsüz gövde dönmeleri ve ağrıyı artıran hareketler genellikle programın dışında tutulur.
Yüzme genel dayanıklılığa katkı sağlar; ancak skolyoza özgü değerlendirme ve program yerine geçmez.
Önce hekim değerlendirmesi ve takip planı gereklidir. Egzersiz programı bu plana göre kurulur.
Reformer Pilates sayfasına gidin
İlgili yazılar
Yazar: Fzt. Çiğdem Altun · Yayın: 17 Ağustos 2026
